Monique, Daphne en Maria waren nog jonge vrouwen. Verslaafd geraakt aan de heroïne, werkten ze als tippelaarster in Rotterdam. Totdat ze op vaak beestachtige wijze werden vermoord. Vorige week werd bekend dat het coldcaseteam van politie Rotterdam Rijnmond zo’n zestig onopgeloste moordzaken op prostituees opnieuw gaat bekijken. Betrokkenen van toen hopen dat nieuw onderzoek alsnog gerechtigheid zal brengen voor de vermoorde vrouwen.
Ze werden gedumpt op parkeerplaatsen, in steegjes in de directe omgeving of op een verlaten werkspoor. “De meiden die ik ken praten er nog regelmatig over. Voor hen is het een vreselijke belevenis geweest, heel angstig,” zegt Nora Storm. Als voorzitter van de Rotterdamse Junkiebond ontfermt Storm zich nog steeds over het lot van drugsverslaafden in de Maasstad. Met enkele van hen woont zij nu samen.
Storm komt in de jaren negentig als hulpverlener regelmatig op de beruchte tippelzone de Keileweg en kende de meeste slachtoffers persoonlijk. De Keileweg was toen nog een kaal industrieterrein, omringd door stalen hekken en weggestopt tussen de havenbedrijven. In de nachtelijke uren reed er een eindeloze stoet auto’s rondjes om vervolgens een dame uit te kiezen en mee te nemen naar een van de troosteloze afwerkplekken.
Geruchten over de mogelijke moordenaar(s) zijn er volgens Storm altijd geweest. “De meiden gaven elkaar vaak goede informatie. Dat ze met sommigen niet mee moesten gaan omdat die gewelddadig waren. De meisjes hebben allemaal wel eens een aanvaring gehad.”
Beesten
Het grootste gevaar voor de dames was wanneer ze in een auto stapten en wegreden van de relatieve veiligheid van de tippelzone. “De klanten hielden zich minder aan de regels dan de meisjes,” aldus Storm. “Daar kon je ze tegen waarschuwen zoveel als je wou, maar die meiden moesten geld verdienen.” Sommige mannen reden dan net zolang rond met het meisje totdat ze ziek werd van het heroïnegebrek en ze ‘onder de prijs ging’ of instemde met onveilige seks. “Dat waren meestal de fijne heren met de dure auto’s en het kinderzitje achterin. Dat waren de grootste beesten.”
Het eerste slachtoffer is Coby (39). Op 17 juli 1984, een maand na de instelling van de eerste tippelzone aan de G.J. de Jonghweg, wordt zij dood aangetroffen in de bosjes van het Droogleever Fortuynplein. Ze is gewurgd met een nylonkous. “Coby kenden we goed. Een aardige vrouw om mee te babbelen,” zegt emeritus dominee Hans Visser van de Pauluskerk, die zich sinds jaar en dag inzet voor Rotterdamse verslaafden en daklozen. “Ik heb haar zelf nog begraven op Crooswijk, daar hebben we toen veel werk van gemaakt. We hebben ook de vrouwen gewaarschuwd, maar het viel niet te vermijden. Meiden stapten in een auto en dan was het maar hopen dat het goed afliep.”
Tot afgrijzen van de prostituees en de hulpverleners bleef het niet bij Coby. Op 3 maart 1986 wordt de 21-jarige Monique gewurgd gevonden achter een stapel hout bij een industrieterrein aan de Piekstraat. Een jaar later wordt in een bouwput van de Noordtunnel in Ridderkerk het levenloze lichaam aangetroffen van de 18-jarige Daphne. Ook zij is gewurgd.
Verkeerde dope
Misdaadjournalist Henk Strootman werkte in die tijd als agent in de kleine gemeente onder de rook van Rotterdam. De moord op Daphne is hem altijd bijgebleven, mede omdat hij het jeugdige slachtoffer met zijn eigen ogen heeft gezien. Als journalist voor Aktueel en Peter R. de Vries is hij zich later gaan verdiepen in de zaak en kwam hij er achter dat de moord niet op zichzelf stond. “Dan ben je het een beetje aan jezelf verplicht om het te blijven volgen.”
Voor zijn reportages probeert Strootman ook de vrouwen op de tippelzones te ondervragen. “Ik liep tegen hetzelfde probleem op als de politie. Sommigen meiden kenden elkaar al maanden van gezicht maar wisten verder niets van elkaar af. Het waren vaak onsamenhangende verhalen.” Andere getuigenissen waren niets waard doordat de vrouwen door het jarenlange drugsgebruik geen besef van tijd en plaats meer hadden. “Dat is gewoon hoe ze leven. Alles draait om de heroïne en de rest is allemaal niet meer zo interessant.” Volgens Storm speelde bij veel meiden ook angst een rol. “Je weet natuurlijk nooit. Als jij je mond opendoet ben jij misschien de volgende.”
In de loop der jaren is dominee Visser ervan overtuigd geraakt dat ook enkele bezoekers van de Pauluskerk zich mogelijk schuldig hebben gemaakt aan de moorden. “Mensen die geweldige messen en schietwapens bij zich dragen of überhaupt al bekend staan om hun dreigende optreden.” Door het verstrekken van verkeerde dope of het bewust belazeren van elkaar, bestonden er volgens Visser hele slechte verhoudingen in de drugswereld. Soms was dat reden genoeg voor moord. “Er is een hoeveelheid gewelddadigheid in die wereld die niet onderschat kan worden. Die zal waarschijnlijk meer slachtoffers hebben geëist dan wij nu weten.”
Een overzicht van de plaatsen delict
De schreeuw om heroïne
Na een moord zat de schrik er bij de prostituees een of twee dagen goed in, voordat zij zich weer op straat waagden. “De schreeuw om de heroïne won het eindelijk iedere keer wel weer,” zegt Strootman. En dus vielen er meer slachtoffers. Op 2 november 1989 wordt het levenloze lichaam van ‘Mientje’ (31) gevonden op het dak van de hal van metrostation Coolhaven.
Dominee Visser hoort in die tijd regelmatig van vrouwen dat ze ontsnappen door radicaal van zich af te slaan of uit een auto te stappen. “Je hoorde van meisjes dat ze geconfronteerd werden met uiterst gestoorde mannen die het onmogelijke van hen vroegen. Als zo’n man dan heel dominant en gewelddadig is, dan moet je van goede huize komen om daar weerstand aan te bieden.”
Na de moord op de 23-jarige Maria op 18 juni 1991 blijft het een lange tijd relatief rustig. Op aandringen van hulpverleners en bewoners wordt de tippelzone aan de G.J. Jonghweg in 1994 verplaatst naar het industrieterrein langs de Keileweg. Een pasjessysteem, cameratoezicht en afwerkplekken bieden enige verbetering alhoewel sommige prostituees ook buiten de tippelzone werkzaam blijven.
Lacherig
Maar ook in die tijd kunnen de vrouwen volgens Storm niet altijd rekenen op de steun van de politie. Aangiftes van verkrachting werden dan “een beetje lacherig afgedaan” omdat het “maar tippelaars zijn.” Strootman onderschrijft dat de opvattingen over verslaafden destijds een rol van betekenis speelden in het onderzoek naar de moordzaken. “De politie maakte er ook niet echt een geheim van dat als je nu toch prioriteiten moet stellen, een moord op een kind duidelijk voorrang heeft op een moord op een heroïnehoertje. Dat was nu niet echt iets waar iedereen heel erg hard voor liep.”
Vanaf de jaren negentig komt daar verandering in. Als de dienders de meiden persoonlijk leren kennen begrijpen ze dat de situatie anders is dan dat ze gedacht hadden. “Toen raakte de politie ervan overtuigd dat een prostituee ook verkracht kan worden,” zegt Storm.
De verscherpte maatregelen rondom de Keileweg kunnen verdere moorden niet voorkomen. In de struiken bij het volkstuinencomplex Lombardijen aan de Maeterlinckweg vinden voorbijgangers op 6 mei 1997 het lichaam van de 28-jarige Mirjam. Ze is met messteken om het leven gekomen en beestachtig verminkt. Drie maanden later wordt het ontzielde lichaam van Jacqueline (21) gevonden en op 13 juni 1999 het lichaam van Jeanette (26). Ondanks verbeterde onderzoeksmethoden blijven ook deze zaken onopgelost.
DNA
In 2005 wordt de Keileweg officieel gesloten. Nu, vijf jaar later, wordt het onderzoek dus heropend. Daarbij is de hoop gevestigd op bewaard gebleven bewijsstukken zoals haren, spermamonsters en kleding. In de jaren tachtig was er nog geen besef van DNA-onderzoek, terwijl juist dat na al die jaren uitkomst zou kunnen bieden.
Strootman: “Misschien slingert dat wel ergens rond in een plastic zak, voor hetzelfde geld is het bij een schoonmaakactie verloren gegaan. Tegenwoordig wordt er natuurlijk heel zorgvuldig mee omgesprongen.” Forensisch experts kunnen nu DNA onttrekken aan aanrakingssporen terwijl vroeger concreet lichaamsmateriaal (weefsel of bloed) nodig was. Daarbij bestaat er tegenwoordig een DNA-databank waarin de profielen van duizenden verdachten zijn opgenomen.
Voor dominee Visser blijft het na al die jaren belangrijk dat de moorden door hernieuwd onderzoek alsnog worden opgelost. “Dan zou er nog eens gerechtigheid kunnen geschieden.” Strootman heeft vanuit vertrouwelijke bron enige inzicht in het nieuwe onderzoek en meent dat het er erg bemoedigend uitziet. Ook Storm houdt de moed er nog steeds in. “Ik ben wel heel erg blij dat zij zich daar nu toch in gaan verdiepen, juist ook omdat het prostituees waren. Wat in de belevenis van de burgers wel het laagste van het laagste is. Het waren vrouwen die heel graag wat anders wilden, maar geen kans kregen in deze maatschappij.”
Tags: coldcase, moord, prostitutie, Rotterdam, tippelaars
Ik voel mezelf gebroken. Volledig gebroken.
Monique is mijn schoonzusje. Ik was kort daarvoor bij haar geweest in Rotterdam. Ze zei tegen mij dat ze mij miste en eenzaam was. Ik ging naar haar toe.
Conform het sectierapport werden er geen drugs of alcohol in haar lichaam aangetroffen.
Ik vernam het nieuws o.a.s via de krant, de Telegraaf en ze werd met naam en toenaam genoemd en men dacht dat zij Duits was, terwijl zij in Amsterdam werd geboren. De journalist had zomaar haar naam in de krant geplaatst en ik was als verlamd door haar sterven. Ik probeerde nog een gesprek met hem aan te gaan en te vragen waarom hij haar naam zomaar publiceerde, terwijl de familie van niets wist.
Vervolgens zou er een persoonlijk gesprek tussen ons beiden ontstaan, maar hij liet afweten en las mij telefonisch de les en zei tegen mij dat de familieleden van de andere vermoorde meisjes nooit de naam in de krant gehad zouden willen hebben.
Hij draaide het dus om.
De hele tijd dacht ik sterk aan haar en toen de telefoon ging, wist ik dat zij dood was. Ik heb enorm gegild toen ik hoorde toen ze was overleden en ik riep heel hard: “Neeeeeee!”
Naar het schijnt heeft zij zich niet verweerd, terwijl zij zich altijd verweerde als een kat.
In het verleden zijn er een aantal journalisten bij mij thuis geweest, ook toen zij nog leefde en iemand probeerde haar om te kopen met drugs.
Ik heb levenslang en mis haar zo ontzettend.
Ze was zo’n intelligente vrouw, hoogbegaafd en had zoveel capaciteiten.
Ze was gevoelig en zo lief. Ze hield van de natuur en was bijzonder geïnteresseerd in mensen en uitermate creatief. Het Gymnasium zou zij op haar slofjes hebben gedaan, maar haar lot bepaalde anders.
Van mijn eerste vaste salaris kocht ik een ketting voor haar met een boogschutter eraan, gemaakt door kunstenares.
Ik kocht dat voor haar doordat zij altijd een maantje, een soort van ying en yang, als bedel om haar nek droeg, waar ze zo enorm gesteld op was en plots was zij dat verloren, nadat zij dat jarenlang had gedragen.
Ze was zo gelukkig met de nieuwe ketting en de bedel en enige tijd later werd zij dan door een voorbijganger dood aangetroffen.
Na haar dood ging ik naar haar huis en alles leek zilver te zijn. De recherche had het hele huis onderzocht, deed aan sporenonderzoek en nam de zaak hoog op en had een flink team op de zaak gezet. Korte tijd later was alles nihil. Ze stelde niets meer voor, terwijl ik zoveel van haar hield.
De foto’s plukte ik van de muur en ik trof zelfs een kaart van mezelf aan die ik haar in 1978 had gestuurd vanuit Frankrijk. Terwijl ze altijd zoveel spullen kwijt raakte, hing mijn kaart daar aan de muur.
Haar hele woning zag er zo mooi uit.
Toen ik de laatste keer bij haar kwam stond ze te strijken. Ze was heel huiselijk en blij dat wij er waren. Mijn partner draaide de poten onder de eikenhouten tafel en sloot het gasstel aan en ze was gelukkig.
Naderhand gingen we met haar mee omdat zij moest werken. Ze werkte in een bar en hoorde dat zij naar alle waarschijnlijkheid haar baan zou kwijtraken en ze was verdrietig.
Haar dagboek lag open op tafel en ik las daarin. Ik las haar verdriet. Het was alsof zij het dagboek voor mij had opengeslagen en ik las liefdesverdriet en eenzaamheid en de hoop naar een beter leven.
Monique had in het verleden een aantal maal in het ziekenhuis gelegen en had het aan haar nieren. De laatste keer dat ik haar zag had zij operatie ondergaan en was er een tumor uit haar buik gehaald.
Ergens zaten we in Rotterdam en zat ze op het toilet en had ze pijn en ze zei tegen mij: “Marjon, ik wil zo graag kinderen, maar ik weet nu niet meer of ik ze kan krijgen”.
Even voor haar overlijden had zij door de eenzaamheid haar “vriendin” Saskia naar Rotterdam gehaald en ook ontkende Saskia dat zij meer wist, ik weet zeker van wel. Monique heeft mij altijd verteld dat zij een verrader was, maar ze was zo eenzaam en had behoefte aan gezelschap.
Na de dood van Monique belde ik naar een vriend Pablo, die deed alsof hij van niets wist, terwijl er een goede band tussen Monique en hem was en de politie hem al had benaderd. Monique had een relatie met hem, maar hij had meerdere relaties met meerdere vrouwen.
Naar het schijnt had Monique, op de dag haar moord, een lunchafspraak met iemand en hij vond het vreemd dat zij niet kwam opdraven. En Monique kennende kwam zij altijd haar afspraken na, doordat zij zoveel van gezelligheid hield.
Een krantenartikel van Rotterdam zal ik nog ergens hebben liggen. Ik ken ook de achternamen van de andere meisjes, die in dezelfde periode werden gevonden en er zou een verband zijn, hetgeen later niet het geval zou zijn.
Mijn kinderen lijken qua uiterlijk op haar. Ik zie vele bewegingen, expressies, intonaties en soms hoor ik haar lach.
Ik heb levenslang. Ik hield zoveel van haar. Ik houd nog steeds van haar en zie dat kleine meisje met het emmertje in haar hand over straat lopen toen zij 2 jaar was en toen al zo nieuwsgierig was en met open armen naar het leven wilde grijpen.
Lieve Monique, ik houd van jou. ;(
Marjon
ik ben zelf verslaaf geweest maar ik ben sinds 4jr nu clean en ik hoop dat die moorden eindelijk op gelost worden want die verhalen wat de meiden mij vertelde is mij altijd bij gebleven maar nu en ik blij dat ik uit dat wereld ben maar voor die vrouwen die niet meer leven hoop ik dat die moorden op gelost worden
wendy
ik heb die laatste 2vrouwen gekent die op de lekstraat zijn vermoord en ik vind
t dat zo erg dat ze zo wreed zijn vermoord
wendy