In de misdaadjournalistiek is in de loop der jaren meer ruimte gekomen voor misdaadblogs. Websites als Misdaadjournalist.nl en Crimesite.nl worden regelmatig bezocht door mensen met interesse voor criminaliteit. Maar ook verschillende dagbladen hebben een aparte misdaadweblog op hun website. Hoe levensvatbaar is dit medium en wat trekt journalisten om een misdaadblog te beginnen? Misdaadjournalist Wim van de Pol aan het woord in deel drie van een serie over misdaadjournalistiek.
Wim van de Pol is sinds oktober 2010 hoofdredacteur van Crimesite.nl. Een journalistieke website met nieuws en achtergrondverhalen over criminaliteit en misdaad in binnen- en buitenland. Daarvoor was de misdaadjournalist werkzaam bij de NOS en het documentaireprogramma Zembla. Van de Pol ging zich daarna richten op freelance werk om uiteindelijk terecht te komen bij Crimesite, waarin de misdaadjournalist zich begeeft tussen de rechterlijke macht en de criminele wereld.
Op 4 januari kwam Van de Pol in het nieuws nadat hij als hoofdredacteur van Crimesite had geweigerd om IP-adressen van bezoekers af te geven aan het Openbaar Ministerie en de politie. De Amsterdamse recherche en het OM dreigden om Van de Pol op te pakken, maar de hoofdredacteur is nog altijd op vrije voeten.
Hoe staat het met de zaak van IP-nummers?
“Er is niets veranderd. Ik heb de woordvoerder van het Openbaar Ministerie in Amsterdam toevallig deze week aan de lijn gehad. Er was geen nieuws. De zaak is bevroren en ik word niet aangehouden. Maar dat was al paar weken geleden bekend. De wet geeft duidelijk aan dat het privacybescherming is van een bron. Daarom hoef ik de IP-nummers niet te geven. De politie en het OM doen vaker van die verzoeken, zoals bij regionale zenders als RTV Utrecht. Maar die geven ook nul op het rekest.”
Waarom heeft u eigenlijk de overstap gemaakt van de televisiewereld naar een weblog?
“Ik heb heel lang prima gewerkt bij de NOS en we kregen daar ook genoeg mogelijkheden. Zo heb ik in 1998 met Lex Runderkamp de onderzoeksjournalistieke kant van de NOS opgezet. In 2002 ben ik bij Zembla aan het werk gegaan en daarna ben ik overgegaan tot het freelance werk.”
“Freelance werk heeft als voordeel dat je je eigen baas bent en dat is ook het geval bij Crimesite. Ik ben de hoofdredacteur en maak samen met twee parttimers het beleid van de website. Je maakt je eigen keuzes en bent onafhankelijk. Dat vind ik heel belangrijk. Het is natuurlijk wel een risico geweest om dit te gaan doen. Maar als je naar buitenlandse voorbeelden (bijvoorbeeld TMZ) kijkt is er zeker brood mee te verdienen.”
Zijn blogs wel echt levensvatbaar? Hoe verdienen jullie het geld?
“Je ziet dat de grote commerciële bedrijven steeds minder geld hebben. Bijvoorbeeld de kranten die het moeten hebben van de advertentie-inkomsten, maar steeds minder zien binnenkomen. Je moet redactioneel creatief zijn en kleiner worden en daarbij is het vooral noodzakelijk om met specialisten te werken. Op die manier kan je een nieuwswaardige website maken en hoogwaardige kwaliteit afleveren.”
“Onze inkomsten komen onder meer uit banners, individuele adverteerders en een mediabureau waarmee we een deal hebben gesloten. Verder hebben we contacten met verschillende televisieprogramma’s, bijvoorbeeld actualiteitenrubrieken, waar we onderwerpen voor kunnen maken. Daarnaast gaan we boekjes en andere uitgaven over misdaad uitgeven. Met Crimesite hebben we bovendien een bijzondere positie. Omdat we een van de weinige grotere websites/blogs zijn in Nederland wat betreft misdaad en criminaliteit.”
Op die misdaadblogs komen geregeld anonieme reacties binnen. Hoe gaan jullie daar mee om?
“Als je een willekeurig e-mailadres en nickname invoert dan ben je anoniem. Crimesite neemt alleen verantwoording voor de scheldpartijen of akkefietjes die op de site kunnen plaatsvinden, maar als iemand iets zegt over een misdrijf moet hij zelf de verantwoording nemen om het te plaatsen of niet. We hebben wel een bronbescherming. Dat betekent dat we informatie over de bron niet zullen verschaffen aan de politie, OM of andere instanties. Wij vinden dat als we die informatie over onze gebruikers geven dat een bepaalde inbreuk is in de journalistieke vrijheid en wij zijn een journalistieke website.”
Hoe staat de misdaadjournalistiek in Nederland er eigenlijk voor en wat is de rol van blogs daarin?
“De misdaadjournalistiek staat er redelijk goed voor. Zo vind ik dat Peter R. de Vries en Hendrik Jan Korterink op hun eigen manier goede journalistiek bedrijven. Het probleem is dat – hoewel de misdaadjournalistiek steeds meer aandacht krijgt – het toch een beetje een ondergeschoven kindje is. Dagbladen melden vooral ‘persbureauberichten’ die misschien soms sensatie opwekken, maar waarbij geen ruimte is voor de achtergrondverhalen. Daarin valt nog veel te winnen.”
“Blogs zijn daarin minder stereotype en kunnen daardoor meer aandacht besteden aan specifieke misdaaditems. Het verhaal achter bepaalde drugshandel kan heel interessant zijn en bovendien kan het de lezer helpen om een bepaalde zaak beter te begrijpen. Het heeft een zekere maatschappelijke factor.”
Is het doel van Crimesite om alleen nieuws te brengen of maken jullie ook korte en lange verhalen zoals het tijdschrift Koud Bloed?
“Crimesite is begonnen als een uit de hand gelopen hobby die zich vooral richtte op de nieuwsgaring over misdaad en criminaliteit. Het is een vorm van een weblog die is uitgegroeid tot een grotere website. Wij hebben het in oktober overgenomen en willen de nieuwsgaring behouden. Hiermee hebben we in het verleden veel bezoekers getrokken. Maar we willen uitbreiden. Op dit moment zijn we qua bezoekers groter dan Panorama en Revu. Maar we willen nog doorgroeien. Dit betekent dat we meer achtergronden willen brengen.”
“Ons doel is om uiteindelijk nieuws met dossiers te maken. Mensen die iets willen weten over misdaad moeten Crimesite als homepage hebben. Naast de Telegraaf, De Volkskrant en regionale websites moeten lezers onze website openen. We moeten nog bekender worden en daarbij doen we ook die inspanningen met printwerk, publicaties, tv documentaires en video’s. Bovendien willen we de dossiers en nieuws uitbreiden met wetenschappelijke publicaties over misdaad. Voor die zaken moeten we echter nog meer geld genereren.”
Dit is deel 3 in een serie over misdaadjournalistiek:
Deel 1: Nederlandse en Angelsaksische misdaadjournalistiek
Deel 2: Misdaadjournalisten en hun bronnen
Deel 3: Levensvatbaarheid van misdaadjournalistiek online
Tags: misdaadjournalistiek
Interessant stuk. Ben positief verrast dat crimesite online de panorama en revu voorbij streeft… Er ligt dus zeker wel een toekomst op het internet!