Suliemen (27) is nog maar net officieel vrij. Een lieverdje was hij niet. “Ik roofde door heel Nederland.”
Zodra hij het kantoor van de medewerkers van het Exodushuis binnenloopt, is de sfeer goed. Er worden grapjes gemaakt en er wordt veel gelachen. Hij ziet er verzorgd uit, met zijn blauwe polo en korte gestylde haar. Niets wijst erop dat het hier gaat om een voormalige bajesklant, die nog maar net zijn straf heeft uitgezeten voor een gewelddadige roofoverval.
Suliemen was rond de 12 jaar toen hij zijn criminele carrière begon samen met wat vrienden. “In het begin was het misschien kattenkwaad, maar snel ging het al veel verder. We stalen bijvoorbeeld dure jassen op school of merkschoenen uit de sportschool.”
Hoe het komt dat hij al zo jong het criminele pad op ging? Het zat in ieder geval niet in de familie. “Ik kom uit een groot gezin van acht kinderen. Op één broer na zitten er geen criminelen bij. De rest heeft gewoon keurig studies afgerond. Ik pas er eigenlijk niet tussen.”
Achterstandswijk
De wijk waar hij opgroeide verklaart wel het een en ander. “Ik kom uit een achterstandswijk. Natuurlijk is niet iedereen daar crimineel, maar er gebeuren wel veel dingen. Soms was je gewoon op het verkeerde moment op de verkeerde plaats; dan zat je er zomaar middenin.”
Gecombineerd met zijn materialistische instelling, leidde dit tot steeds ergere misdrijven. “Ik roofde door heel Nederland. Ramkraken met de auto. Bedrijfsdiefstallen. Diefstallen zijn heel moeilijk te bewijzen, dus we ontkenden gewoon.” Op zijn twintigste kreeg hij zijn eerste veroordeling. Vijftien maanden gevangenisstraf, waarvan hij er acht ook daadwerkelijk uit heeft moeten zitten.
Na die acht maanden stond hij weer op straat. “Ik werd opgehaald en dat was het; zoek het verder maar uit. De eerste periode had ik niks: het inschrijven voor een uitkering duurt een paar weken. Ik had zelfs geen geld om sigaretten te kopen.”
Steeds ernstigere misdrijven
“Ik dacht toen: ‘als niemand mij helpt, laat dan ook maar’. Ik had ook bijgeleerd in de gevangenis, wist beter hoe de politie te werk ging. Ik beging dus alleen maar ergere misdaden.”
Ondanks de steeds ernstigere misdrijven werd hij pas na zes jaar weer opgepakt, dit keer voor een gewelddadige overval op een woning. Hij werd op heterdaad betrapt en kreeg 20 maanden, met daar bovenop 10 maanden voorwaardelijk. “Ik voelde dat ik de lul was. Ik heb gelijk bekend en spijt betuigd.” De spijt was oprecht. “Ik heb een brief gestuurd naar het slachtoffer en daar een positieve reactie op gekregen.”
Eigenlijk wilde hij in de periode voor de roofoverval al breken met de criminaliteit. “Ik was dat wereldje al zat voor ik vast kwam te zitten. Ik was zelfs begonnen aan een opleiding. Maar ik was nog teveel bezig met andere dingen en ik was ook al jaren gokverslaafd. Ik was in een rare wereld terechtgekomen, volledig geobsedeerd door geld; ik wilde wel stoppen, maar ik wilde ook een vette auto rijden. Uiteindelijk is het misschien wel goed geweest dat ik ben opgepakt.”
Nu is hij voor zijn gevoel veranderd. Daar heeft hij wel wat hulp voor nodig gehad. In de gevangenis had hij al aangegeven dat het weer mis zou gaan, zonder woning en werk. Toen werd hem verteld over het Exodushuis. Dat biedt de mogelijkheid om onder begeleiding terug te keren in de samenleving.
Vrijheid
Wel hanteert het huis strenge regels, waar Suliemen vooral in het begin moeite mee had. “Ik kreeg constant gele kaarten voor onjuist gedrag. Op een gegeven moment had ik er zoveel dat ik kans liep eruit gegooid te worden.”
Maar na een paar maanden begon het te wennen en ging het stukken beter. Sinds 7 januari dit jaar is hij officieel vrij. Hij heeft een vriendin en woont nog even in het Exodushuis. Maar het begint wel aan hem te vreten nu hij vrij is. “Ik ben toe aan meer ruimte en minder regels.”
Er zijn nog wel wat zaken die niet vlekkeloos verlopen. De zoektocht naar een baan bijvoorbeeld. Solliciteren wil nog niet zo opschieten en hij verzwijgt ook zijn detentieperiode. “Maar ik vind er wel iets op.”
Daarbij blijft hij positief. “Toen ik de eerste keer vrij kwam, was het me alleen maar om de vrijheid te doen. Maar als dat je enige motivatie is om uit het criminele leven te stappen, dan lukt het niet. Nu ben ik echt gemotiveerd. Ik wil niet meer dat leven vol stress. Ik wil gewoon rust.”
Om privacyredenen is de naam van de geïnterviewde gefingeerd.
Tags: ex-gedetineerde, Exodushuis, Stichting Exodus