“Ik ben geen lieverdje, maar weet wel wat een vrouw wil.” Zo omschrijft een gedetineerde zichzelf in zijn contactadvertentie op de website van BonjoContactBureau. Net als duizenden andere gedetineerden zoekt hij een maatje of een luisterend oor, maar het liefst van al een geliefde.
Nico Epskamp (59) van Bonjo (Belangenoverleg Niet-Justitiegebonden Organisaties) is de bedenker van het contactbureau. “Tot 2007 zat ik zelf in de gevangenis. Ik mag mezelf dus ervaringsdeskundige noemen. Ik heb om me heen gezien wat er allemaal mis kan gaan wanneer gedetineerden worden vrijgelaten.”
Recidive
Blijkbaar kan er behoorlijk veel misgaan. Het Wetenschappelijk Onderzoeks- en Documentatie Centrum (WODC) toonde in 2006 aan dat meer dan 70 procent van de ex-gedetineerden binnen tien jaar na hun vrijlating opnieuw in aanraking komt met justitie. Volgens Epskamp gaat het bij veel ex-gedetineerden zelfs al mis in de eerste 72 uur na hun vrijlating. “Dat is niet gek,” vindt hij. “Wanneer je geen huis meer hebt, geen geld en niemand die je opvangt, lonkt de criminaliteit al snel.”
Nazorg valt sinds 2004 niet meer binnen het takenpakket van de reclassering, maar van de gemeenten. Een verbetering, volgens Epskamp. “Wanneer mensen terugkomen in de samenleving, moet je niet alleen controleren of ze bepaalde cursussen wel volgen. Je moet bijvoorbeeld ook rekening houden met woonruimtes en psychische gevolgen van detentie. Vanuit gemeenten ontstaat gelukkig langzaam wat meer aandacht voor echte nazorg.”
Hulp van andere organisaties
Ook organisaties als Exodus en Bonjo zetten zich in voor de terugkeer van ex-gedetineerden in de samenleving. “Bonjo is een koepel van organisaties voor gedetineerden, maar we hebben ook eigen projecten,” vertelt Epskamp. “Die zijn samen te vatten als: wonen, werk en een wijf. De drie zaken die recidive kunnen voorkomen.”
“Om te voorkomen dat gedetineerden hun huis verliezen, zorgen we ervoor dat de huur in de eerste zes maanden van hun detentie wordt doorbetaald en dat woningen tijdelijk legaal in onderhuur kunnen gaan. Zo kunnen ex-gedetineerden na afloop van hun detentie terugkeren. Ook helpen we gedetineerden op tijd een uitkering aan te vragen of een baan te zoeken via het UVW Werkbedrijf, zodat ze na hun vrijlating niet meteen zonder geld zitten.”
Datingsite voor gedetineerden
En dan is er dus dat wijf. “Veel relaties van gedetineerden lopen op de klippen. De gepleegde misdaad en de gevangenisstraf hebben uiteraard hun impact op de omgeving. Maar ook het weinige contact dat gedetineerden mogen hebben met de buitenwereld speelt mee. De meesten mogen drie of vier keer per week even bellen met hun familie. Briefcontact via BonjoContactBureau kan uitzicht op nieuwe contacten bieden.”
Bij de start van het contactbureau in juni 2008 dook de wereldpers direct op wat journalisten omschreven als een ‘datingsite voor gedetineerden’. Hoewel lang niet alle adverterende mannen en vrouwen op zoek zijn naar een geliefde, deert die typering Epskamp niet. “Alle media-aandacht gaat gepaard met een golf aan reacties op de advertenties. Hoewel we soms ook hatemails ontvangen. Vooral na een artikel in De Telegraaf reageerden veel lezers ontzet. Ze vonden ons initiatief heel verkeerd. Maar lang niet alle gedetineerden zijn gevaarlijke psychopaten met slechte bedoelingen. De brieven die wij doorsturen zijn eigenlijk vrij lief. Ik denk dat contact via andere datingsites misschien wel minder eerlijk en oprecht verloopt.”
Populaire vrouwen
Sinds de start hebben bijna 1200 gedetineerden een advertentie geplaatst via BonjoContactBureau. Daarop zijn 8000 reacties gekomen. De advertenties komen voor het merendeel van mannen, wat logisch is volgens Epskamp. “Van de 11.500 mensen die momenteel in een Nederlandse gevangenis zitten, is een minderheid vrouw. Maar hun advertenties zijn wel populair. Ik denk dat de helft van alle reacties voor hen is bestemd.”
De gedetineerde Barry (40) heeft ook een advertentie geplaatst. “Ik ken heel wat medegedetineerden die op deze manier aan een geliefde zijn gekomen.” Hij hoopt met zijn advertentie een vaste partner te vinden voor als hij vrijkomt. Nu zit hij een gevangenisstraf van zeven jaar uit voor een “extreem uit de hand gelopen ruzie”, waarbij behoorlijk wat alcohol en drugs in het spel was. Zijn advertentie staat nog maar een week op de website en de enige post die hij tot dusver heeft ontvangen is ons interviewverzoek.
In een brief terug laat hij weten goede hoop te hebben, niet alleen op een vrouw, maar ook om uiteindelijk bij de minderheid te horen die niet terugvalt. “Ik schijn best wat in mijn mars te hebben. Bovendien ben ik sinds het begin van mijn detentie gestopt met roken, drinken en blowen, hoewel het niet bepaald moeilijk is om aan cannabis te komen hier. In plaats daarvan sport ik zoveel mogelijk. Want dit is dit écht de laatste keer dat ik vastzit. Hierna wil ik gaan genieten. Liefst met een vrouw.”
Gedetineerden onder elkaar
Niet alleen mensen van buiten de gevangenis reageren op de advertenties. “Gedetineerden hebben geen toegang tot internet, maar Bonjo verspreidt zes keer per jaar het BonjoBajesBulletin, een gevangeniskrant, in alle gevangenissen. Daarin worden de advertenties ook geplaatst. Zo kunnen gedetineerden ook op elkaar reageren.”
Hoewel een aantal van Barry’s medegedetineerden inmiddels iemand gevonden hebben, weet Epskamp niet hoeveel relaties BonjoContactBureau werkelijk heeft voortgebracht. “Ik weet van een paar stellen dat ze inmiddels twee jaar samen zijn, maar eigenlijk fungeren we als een soort postkantoor: we geven de brieven alleen door. Wanneer gedetineerden vrijkomen hebben we natuurlijk weinig zicht meer op het briefcontact. Toch denk ik dat er tientallen relaties ontstaan zullen zijn.”
Tags: gevangenis, gevangenissen, nazorg, recidive, straffen
Interessant stuk en schitterende foto!
Ik heb altijd het idee dat veel van die profielen op een datingsite niet echt zijn. Daarom meld ik mij ook altijd alleen maar gratis aan. En daarna zoek ik dan via http://www.irisje.nl het e-mail adres van mensen die een profiel hebben op zo’n dating site.
Scheelt weer een hoop geld en gedoe!